• Witamy
• Co to jest EWD?
• Jak obliczano wskaźniki?
• Jak odczytywać wykresy?
• Plany
• Skład zespołu

Dlaczego w ewaluacji szkoły należy uwzględniać zarówno wynik egzaminacyjny jak i wskaźnik EWD?

Są to miary komplementarne, łącznie dają pełniejszy obraz szkoły. Jednoczesne ich uwzględnienie pozwala wyróżnić 5 głównych typów gimnazjów:

1. Szkoły neutralne. Gimnazja, w których notujemy zarówno średni w skali kraju poziom wyników egzaminacyjnych, jak i przeciętną efektywność.
2. Szkoły sukcesu. Gimnazja o wysokich wynikach egzaminacyjnych i wysokiej efektywności nauczania.
3. Szkoły wspierające. Gimnazja o niskich wynikach egzaminacyjnych, ale wysokiej efektywności.
4. Szkoły wymagające pomocy. Gimnazja o niskich wynikach egzaminacyjnych i niskiej efektywności nauczania.
5. Szkoły niewykorzystanych możliwości. Gimnazja o wysokich wynikach egzaminacyjnych oraz niskiej efektywności nauczania.

Jak odczytywać wykresy?

By ułatwić statystyczną interpretację pozycji gimnazjum, w układzie współrzędnych wyrysowano dwie elipsy. Mniejsza z nich, ciemnoszara, wskazuje obszar, w którym mieści się 50% gimnazjów. Druga elipsa, jasno szara, wyznacza obszar, w którym mieści się 90% gimnazjów. Środkiem ciężkości tych elips jest punkt (100;0).

Pozycja zielonej elipsy na wykresie wskazuje, że mamy do czynienia ze szkołą neutralną (część matematyczno-przyrodnicza). Tak będziemy nazywać gimnazja, których pozycja w układzie współrzędnych bliska jest punktowi (100;0). Jeżeli obszar ufności (zielona elipsa) zawiera punkt (100;0), mamy do czynienia z tego typu szkołą.

Szkoła neutralna, to placówka statystycznie przeciętna. Chcąc jednak uniknąć określeń „przeciętna, średnia”, proponujemy dla szkół o średniej wyników egzaminacyjnych zbliżonej do średnie krajowej i wskaźniku EWD bliskiemu zero nazwę „szkoła neutralna”.

Szkoły neutralne, to najliczniejsza kategoria gimnazjów. Dzieje się tak dlatego, że zarówno wynik egzaminacyjny, jak i wskaźnik EWD najczęściej przyjmuje wartości bliskie lub niezbyt odległe od średniej.

Dla ewaluacji szkół kluczowy jest trend czasowy. Czy znalezienie się w latach 2006-2008 blisko punktu (100;0) jest etapem w wędrówce ku szkole sukcesu, czy przystankiem w drodze ku niepokojącej kategorii szkoły wymagającej pomocy? Pokażą to wyniki analiz w kolejnych latach. Już niedługo (mamy nadzieję, że na jesieni 2009 roku) zamieścimy wyniki analiz na podstawie danych 2005-2007 oraz 2007-2009. Wskażą one gimnazjom kierunki ich wędrówki.

Co różni Gimnazjum B i C? Wyniki końcowe. Obszary ufności dla tych gimnazjów są na wymiarze wyniku egzaminacyjnego oddalone o ponad 15 punktów (ponad jedno odchylenie standardowe)! Co natomiast je łączy? Ponadprzeciętna efektywność nauczania mierzona wskaźnikiem EWD. Możemy tak odpowiedzialnie statystycznie powiedzieć, bo obszary ufności znajdują się ponad linią poziomą oznaczającą zerową wartość EWD (oś pozioma).

Dotychczasowe sposoby analizowania wyników egzaminacyjnych ulokowałyby te szkoły odpowiednio w 3. i 9. staninie i nie przyszłoby nam do głowy, że te placówki coś może łączyć. Wprowadzenie wymiaru EWD pozwoliło dojrzeć coś, co było przed okiem obserwatora nieuzbrojonego w odpowiednie instrumenty statystyczne ukryte.

Czy szkoła wspierająca ma szanse stać się szkołą sukcesu na miarę gimnazjum C? Ma, choć szanse to niewielkie. Na nabór uczniów o wyższych wynikach na sprawdzianie, czyli o wyższym potencjale edukacyjnym, są niewielkie nadzieje (Gimnazjum B to jedyne gimnazjum w okolicy). By przesunąć się na osi poziomej o kilkanaście punktów, Gimnazjum B musiałoby radykalnie poprawić efektywność. Taka zmiana nie jest statystycznie wykluczona, ale tak nieprawdopodobna, że nie wolno przed tą szkołą stawiać tak nierealnego celu. Nie powinna spoczywać na laurach, ale realny poziom aspiracji, to podwyższenie efektywności o kilka punktów egzaminacyjnych i przejście do kategorii przejściowej „wysoka EWD i przeciętne wyniki egzaminacyjne”. Gdy spocznie na laurach, grozi jej spadek do kategorii „niskie wyniki egzaminacyjne i przeciętna efektywność”, a nawet do kategorii szkół wymagających pomocy.

Gimnazjum C też ma swoją przestrzeń rozwoju lub regresu. Dobra identyfikacja relatywnie słabszych stron i programy doskonalące nauczanie mogą przesunąć wynik tej szkoły ku prawemu górnemu rogowi. Zadowolenie się stanem posiadania grozi spadnięciem do kategorii „wysokie wyniki egzaminacyjne i przeciętne EWD”, a z biegiem czasu nawet do kategorii szkół niewykorzystanych możliwości.

Przejdźmy do drugiej pary gimnazjów: D i E.

Co łączy Gimnazjum D i E? Poniżej przeciętnej efektywność nauczania mierzona wskaźnikiem EWD. Możemy tak odpowiedzialnie statystycznie powiedzieć, bo obszary ufności znajdują się poniżej linii poziomej oznaczającej zerową wartość EWD (oś pozioma). Co natomiast je różni? Wyniki końcowe. Obszary ufności dla tych gimnazjów są na wymiarze wyniku egzaminacyjnego oddalone o prawie 25 punktów (czyli prawie 2 odchylenia standardowe)! Dotychczasowe sposoby analizowania wyników egzaminacyjnych ulokowałyby te szkoły odpowiednio w 1. i 7. staninie.

I znów nie przyszłoby nam do głowy, że te placówki coś może łączyć. Wprowadzenie wymiaru EWD pozwoliło dojrzeć coś, co było niewidoczne - oba gimnazja mają EWD poniżej zera.

Gdy patrzymy na wyznaczone dla gimnazjów D i E obszary ufności, warto zwrócić uwagę na jeszcze dwie rzeczy. Po pierwsze, mimo że wyniki obu szkół lokują się poniżej osi poziomej, to na wymiarze EWD widać między nimi znaczącą statystycznie różnicę. Gimnazjum D jest mniej efektywne niż gimnazjum E. Po drugie, obszar ufności dla rezultatu gimnazjum D jest znacznie większy niż dla Gimnazjum E. W tym wypadku wynika to z różnicy w liczbie uczniów. Im mniej uczniów, im mniejszą liczbą danych dysponujemy, tym większa niepewność szacowania pozycji szkoły.

Na koniec pragniemy przestrzec użytkowników naszej strony, że dla niektórych gimnazjów mogą pojawić się następujące komunikaty: